مقالات پزشکی

وقتی قند را کنار می‌گذارید، چه اتفاقی برای مغزتان می‌افتد؟

داروخانه نگار - ایمن افزار

برخی افراد وقتی قند را کنار می‌گذارند یا مصرف آن را کاهش می‌دهند، عوارض جانبی منفی‌ای تجربه می‌کنند که ناشی از تأثیر قدرتمندی است که قند روی مغز می‌گذارد.

مصرف مقادیر زیادی از مواد غذایی شیرین برای سلامتی مضر است؛ اما حذف آن نیز می‌تواند دشوار باشد؛ خصوصا که می‌تواند موجب علائم ناخوشایند مختلفی شود. در بریتانیا، مصرف قند از سال ۲۰۰۸ به‌طور مداوم در حال کاهش بوده است. این امر می‌تواند به‌دلایل مختلف ازجمله تغییر در سلیقه و سبک زندگی و افزایش محبوبیت رژیم‌های کم‌کربوهیدراتی مانند رژیم کتو در دهه گذشته باشد. آگاهی بیشتر درباره خطرهای مصرف بیش‌ازحد قند برای سلامتی نیز ممکن است در این کاهش مؤثر باشد.

کاهش مصرف قند مزیت‌های آشکاری برای سلامتی دارد؛ ازجمله کاهش مصرف کالری که می‌‌تواند به کاهش وزن و بهبود سلامت دندان‌ها کمک کند. بااین‌حال، گاهی‌ اوقات افراد هنگام تلاش برای مصرف قند کمتر عوارض جانبی مانند سردرد یا خستگی یا تغییرات خلقی را گزارش می‌کنند که معمولا موقتی هستند. علت این عوارض کاملا درک نشده است؛ اما احتمالا با نحوه واکنش مغز در مواجهه با غذاهای دارای قند و زیست‌شناسی پاداش ارتباط دارد.

کربوهیدرات‌ها به اشکال مختلفی وجود دارند؛ ازجمله قندها که به‌طور طبیعی در بسیاری از غذاها وجود دارند: فروکتوز در میوه‌ها و لاکتوز در شیر و شکر معمولی (ساکارز) نیز در نی‌شکر، چغندرقند، شربت درخت افرا و حتی عسل وجود دارد.

ازآنجاکه تولید انبوه غذا به روالی عادی تبدیل شده است، ساکارز و قندهای دیگر به غذاها اضافه می‌شوند تا خوش‌طعم‌تر شوند. باوجوداین، قند فراتر از بهبود طعم و احساس دهانی بهتر، تأثیرات زیستی عمیقی روی مغز می‌گذارد. این تأثیرات به‌قدری چشمگیر هستند که حتی به بحثی در‌این‌باره منجر شده که آیا ممکن است به قند اعتیاد پیدا کنیم یا خیر؛ گرچه این موضوع هنوز در حال بررسی است.

ساکارز گیرنده‌های طعم شیرین را در دهان فعال می‌کند که درنهایت به آزادشدن ماده‌ای شیمیایی به نام دوپامین در مغز منجر می‌شود.

دوپامین نوعی انتقال‌دهنده عصبی است؛ یعنی ماده‌ای شیمیایی که پیام‌ها را بین اعصاب در مغز منتقل می‌کند. وقتی درمعرض محرک پاداش‌دهنده قرار می‌گیریم، مغز با آزادکردن دوپامین پاسخ می‌دهد که به‌همین‌دلیل، اغلب به آن ماده شیمیایی پاداش می‌گویند. اثرهای پاداش‌دهنده دوپامین تا حد زیادی در بخش‌هایی از مغز دیده می‌شود که در لذت و پاداش نقش ایفا می‌کنند.

پاداش بر رفتار ما حاکم است؛ یعنی به سمتی هدایت می‌شویم که رفتارهایی را تکرار کنیم که موجب آزادشدن دوپامین می‌شوند. دوپامین می‌تواند ما را به جست‌وجوی غذا (مانند غذاهای بی‌کیفیت) هدایت کند. آزمایش‌ روی حیوانات و انسان‌ها نشان داده است که قند با شدت زیادی این مسیرهای پاداش را فعال می‌کند. درواقع، شیرینی شدید ازنظر پاداش درونی‌ای که به‌دنبال دارد، از کوکائین هم قوی‌تر است.

نکته جالب این است همان‌طورکه مطالعات روی موش‌ها نشان داده است، قند چه در دهان مزه و چه به جریان خون تزریق شود، این مسیرهای پاداش را در مغز فعال می‌کند. بنابراین، اثرهای قند مستقل از طعم شیرین آن است.

در موش‌های صحرایی، شواهد محکمی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف ساکارز می‌تواند ساختارهایی از مغز را تغییر دهد که دوپامین آن‌ها را فعال می‌کند و نیز در انسان‌ها و در حیوانات، پردازش عاطفی را تغییر می‌دهد و بر رفتار نیز اثر می‌گذارد.

منبع : زومیت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *